De zorgvolmacht: voor als het wat minder gaat

Met de zorgvolmacht kan u één of meerdere personen de volmacht geven om uw vermogen geheel of gedeeltelijk te beheren als u het niet meer kan. Sinds 1 maart 2019 zijn de mogelijkheden verruimd en wordt het instrument interessanter. U bespaart uw naaste familieleden zeker heel wat hoofdbrekens maar er zijn toch ook gevaren aan verbonden.

Wilsonbekwaam

Wie beheert uw vermogen als u wilsonbekwaam bent? Als er niets geregeld werd, dan zal de vrederechter de best mogelijke oplossing zoeken. Hij stelt een persoon aan die het vermogen verder beheert onder zijn controle. De vrederechter kan een familielid kiezen maar even goed kan hij kiezen voor een derde persoon, bijvoorbeeld een advocaat.

Maar u kan ook zelf bepalen wie uw vermogen verder beheert als u het niet meer kan. En dat is precies de bedoeling van de “zorgvolmacht”. U kan vandaag bepalen hoe het verder moet als u door ziekte of ongeval niet in staat bent zorg te dragen voor bijvoorbeeld uw financiële administratie.
Denk daarbij niet alleen aan de situatie van ouderdomsdementie. Coma na een ongeval, een tijdelijke zware ziekte ... dramatische gebeurtenissen die niemand kan voorspellen. Het kan u overkomen als u nog jong bent, of wat ouder... het kan tijdelijk zijn of definitief.

Wat komt er in de zorgvolmacht?

U kan in de zorgvolmacht aanduiden wie uw vermogen en persoonsgebonden aangelegenheden verder moet beheren. U kan er ook in aanduiden wat er precies moet en wanneer.

Wat betreft uw vermogen kan u één of meerdere personen aanduiden die het beheer regelen van uw vermogen. Dat gaat dan over simpele zaken zoals het betalen van de facturen, bankzaken op orde houden, herbeleggingen doen... of wat meer ingewikkelde zaken zoals onroerende goederen verhuren of verkopen.
Het kan nog verder gaan als u dat in uw zorgvolmacht goed beschreven hebt: u kan voorzien dat de lasthebber uw aandelen in uw vennootschap moet beheren, schenkingen mag doen (eventueel aan bepaalde personen op bepaalde ogenblikken). 
Als de zorgvolmacht ruim genoeg is opgesteld, kan de lasthebber zelfs aan vermogensplanning doen.

Sinds 1 maart 2019 kan u ook “persoonsgebonden aangelegenheden” regelen in uw zorgvolmacht. Het betekent dat u in de zorgvolmacht bijvoorbeeld kan vastleggen wie in uw plaats beslist over een opname in een rusthuis of ziekenhuis en over medische kwesties in het algemeen.

Praktisch

In de zorgvolmacht bepaalt u vanaf wanneer de volmacht in werking treedt en hoe uw wilsonbekwaamheid vastgesteld moet worden.
U bepaalt wie in uw naam en voor uw rekening optreedt en welke bevoegdheden en taken deze persoon of personen krijgen. Als het gaat om verrichtingen die een wat grotere impact hebben op uw vermogen (bepaalde zaken verkopen, schenkingen, ...) is het gebruikelijk/raadzaam om in de volmacht de modaliteiten op te nemen (bv. dat een verkoop enkel maar kan gebeuren als er een akkoord is van andere personen).

Noteer nog dat de lasthebber verplicht is om de lastgever zoveel mogelijk en in verhouding tot zijn begripsvermogen te betrekken bij de uitoefening van de opdracht. De wet verplicht de lasthebber om minstens één keer per jaar overleg te hebben met de lastgever.

Een zorgvolmacht moet geregistreerd worden in het Centraal Register van de Lastgevingsovereenkomsten. Zonder die registratie heeft de zorgvolmacht geen uitwerking.

Einde zorgvolmacht

U kan zelf uw zorgvolmacht intrekken. Ook dat moet u laten registeren in het Centraal Register van de Lastgevingsovereenkomsten.
Uw overlijden, als lastgever, beëindigt de volmacht, maar ook als de lasthebber overlijdt of hij/zij zelf wilsonbekwaam wordt, eindigt de volmacht. U kan eventueel een subsidiaire lasthebber aanduiden die in dat geval de fakkel overneemt.
Ten slotte kan ook de vrederechter een einde maken aan de zorgvolmacht. Dat zal met name het geval zijn als hij van mening is dat de belangen van de lastgever geschaad worden. Dat hoeft geen volledige schrapping te zijn van de volmacht. Hij kan de zorgvolmacht ook gedeeltelijk beëindigen en vervangen door een gerechtelijke bescherming onder de vorm van een bewindvoerder.

En de lasthebber?

De lasthebber neemt toch een hele taak op zich met belangrijke verantwoordelijkheden. Wat zijn zijn rechten en plichten?
Een lasthebber moet natuurlijk in eerste instantie aanvaarden. Zijn verantwoordelijkheden kunnen erg ver gaan als de zorgvolmacht hem uitgebreide rechten geeft. Vaak worden daarom meerdere lasthebbers aangeduid. U vermijdt belangenconflicten en er is ook back up als een lasthebber zijn mandaat wil stopzetten. Bijkomend functioneren de lasthebbers als controle voor elkaars doen en laten zodat er minder kans is op conflicten.

In principe is er geen loon voorzien maar het kan in theorie wel. Voor omvangrijke vermogens is het ook niet onlogisch. Maar opnieuw moet de lasthebber zich hoeden voor belangenconflicten.

Gevaren

De zorgvolmacht is een instrument dat zeer zeker de moeite waard is om te bekijken. U kan er grote zaken mee regelen (wat moet er met uw vermogen gebeuren als u door een slepende ziekte niet meer in staat bent het zelf te regelen) of kleine zaken (wie bepaalt naar welk zorgcentrum u gaat als u het zelf niet meer kan zeggen).
Maar lasthebbers en lastgevers moeten zich bewust zijn dat familiale vermogens ware mijnenvelden zijn als het om familietwisten gaat. Het is heel belangrijk dat de grenzen van de volmacht duidelijk beschreven zijn en gerespecteerd worden of ze veroorzaken het omgekeerde van wat ze moeten doen: rust en vrede behouden binnen de familie.

Intellectuele eigendomsrechten

De teksten, tekeningen, foto’s, films, beelden, data, databanken, software, benamingen, handels- en domeinnamen, merken, logo’s en andere bestanddelen van deze site zijn beschermd door intellectuele rechten en behoren ons of derden toe. Het is verboden zonder ons voorafgaand schriftelijk akkoord de op en via deze website aangeboden informatie op te slaan (anders dan noodzakelijk om de website te kunnen bekijken), te reproduceren, te wijzigen, openbaar te maken, te distribueren of te verzenden, te verkopen of anderszins over te dragen of enige rechten hierop te verlenen aan derden.

Terug naar overzicht